Metodios - Candidus et rubeus color hoc variatur in agro
MENU    MAIN TOPICS METODIOS    A brief history of Croatia    Polish
A brief history of Croatia

  Concise encyclopedic article of 14 sentences about major events in political history of Croatia throughout 14 centuries, in 10 languages
      deu: German
      eng: English
      fra: French
      hrv: Croatian
      ita: Italian
      pol: Polish
      por: Portuguese
      rus: Russian
      spa: Spanish
      ukr: Ukrainian
  Terms of use
  Credentials



Krótka historia Chorwacji

Lud chorwacki, w roku 626, podporządkował sobie rzymskie prowincje Dalmację, Panonię i Ilirię, tworząc dwa niezależne księstwa, które w Królestwo Chorwacji zjednoczył jego pierwszy król, Tomislav, koronowany w 925 roku. Chorwacja Adriatycka to, obok Królestwa Franków, pierwsze trwałe i zorganizowane państwo w Europie Środkowej. Po wymarciu rodzimej dynastii Trpimiroviciów, parlament (Sabor) wybierał królów Chorwacji spośród władców innych państw, ustanawiając tym samym unię personalną – wpierw Chorwacji i Węgier (1102–1300 i 1307–1526), potem zaś Chorwacji i Austrii (1527–1918). Jako przedmurze chrześcijańskiej Europy między wiekiem XV a XVIII, Królestwo Chorwacji miało kluczowe znaczenie w zatrzymaniu dalszego parcia Imperium Osmańskiego na Zachód, podczas gdy, z drugiej strony, większość chorwackiego wybrzeża zajęła Republika Wenecka. Królestwo Chorwacji zachowało swą suwerenność państwową dzięki szczególnej pozycji w obrębie Monarchii Habsburgów aż do jej rozpadu w 1918 roku.

Po tym, gdy w roku 1918 Chorwacja zerwała konstytucyjne powiązania z Austrią i Węgrami, została bez zgody swego parlamentu włączona do nowo powstałego Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców (późniejsze Królestwo Jugosławii). Chorwacja została tym samym po raz pierwszy wpisana w bałkański kontekst polityczny i wbrew swej woli przestała istnieć jako państwo. Autonomiczna Banowina Chorwacka, ustanowiona w wyniku porozumieniu chorwackiej opozycji i Rządu jugosłowiańskiego w roku 1939, przetrwała do rozbicia Jugosławii przez państwa Osi w 1941 roku. Mimo jednomyślnego poparcia społeczeństwa dla prozachodniej koalicji chłopsko-demokratycznej, druga wojna światowa toczyła się w Chorwacji pomiędzy dwoma ruchami radykalnymi – ustaszami pod protektoratem państw Osi i komunistami (partyzantami), opowiadającymi się po stronie aliantów; oba proklamowały własne państwo chorwackie. Od 1945 roku Chorwacja była jednym z sześciu państw związkowych komunistycznej Jugosławii marszałka Tity. Demokratyczny ruch narodowy na rzecz politycznych praw Chorwacji w Jugosławii – znany jako „Chorwacka Wiosna” – który w roku 1967 sprzeciwił się przymusowemu złączeniu języka chorwackiego z serbskim w serbochorwacki, został przez jugosłowiański reżim zdławiony w 1971 roku.

W następstwie demokratycznych wyborów 1990 roku, w roku 1991 Republika Chorwacji ogłosiła niepodległość, podobnie jak większość państw wchodzących w skład Jugosławii. Wykorzystując byłe wojska federalne i lokalnych rebeliantów, Serbia i Czarnogóra napadły w 1991 roku Chorwację oraz Bośnię i Hercegowinę w celu zachowania terytoriów podbitych w kadłubowej Jugosławii. Wojna zakończyła się w 1995 roku zwycięstwem Chorwacji i wyzwoleniem terenów okupowanych, podczas gdy równoczesne sukcesy chorwacko-bośniackich sojuszników doprowadziły do procesu pokojowego w Bośni i Hercegowinie. ■

External links
 Pacta conventa (1102): Agreement on election of Coloman Arpad as King of Croatia (Source: Jura Regni Croatiae, Dalmatiae et Slavoniae, vol. I, Zagreb, 1862)

 Cetin Act (1 January 1527): Sabor Act on election of Ferdinand Habsburg as King of Croatia (Source: Jura Regni Croatiae, Dalmatiae et Slavoniae, vol. II, Zagreb, 1862)

 Pragmatic Sanction (11 March 1712): Sabor Act No. VII/1712 on succession of the Croatian Crown for the Habsburg female line (Source: Jura Regni Croatiae, Dalmatiae et Slavoniae, vol. II, Zagreb, 1862)

 Independence Act (25 June 1991): Sabor Constitutional Act on Sovereignty and Independence of the Republic of Croatia (Source: Official Gazette 31/1991)

 The situation in the occupied territories of Croatia (9 December 1994): Resolution of the General Assembly of the United Nations A/RES/49/43 (Source: UN)

 The situation in Bosnia and Herzegovina (8 November 1994): Resolution of the General Assembly of the United Nations A/RES/49/10 (Source: UN)


METODIOS A BRIEF HISTORY OF CROATIA
Home
News
About us
Croatian version
Croatian
• Latin
• Glagolitic
• Croatian Cyrillic
• Arabic
• 4 scripts (PDF)
German
English
French
Italian
Polish
Portuguese


Terms of use
Russian
Spanish
Ukrainian


Credentials
The content of this site is available under the Creative Commons Attribution-NoDerivs 3.0 Unported License.
The attribution requirement is waived for the text
A brief history of Croatia, in all languages. For details, see the Terms of use.